Abaza-Abhaz etnosu «Alashara» Yardımlaşma Uluslararası Birliği

Mira Sahat-Geriyevna Tlyabiçeva: Edebiyat Enstitüsü’nde Okuması

Мира Сахат-Гериевна Тлябичева: Учеба в Литературном институте


Tlyabiçeva’nın özel ve okul belgelerinde saklanan sınav listesi hangi sınavları, hangi günlerde ve hangi notlarla geçtiğini öğrenmeyi mümkün kılıyor: kompozisyon – 4 ağustosta: “geçerli”, rus dili – 7 ağustosta: “iyi”, rus edebiyatı – 7 ağustosta: “pek iyi”, SSCB halkları tarihi – 9 ağustosta “pek iyi”, yabancı dili – 11 ağustosta: “iyi”.

 

Entstitüyü kazandığına dair emir 22 ağustosta yayınlanmış ve onda şöyle yazılıydı:

 

“Sanat yarışması ve giriş sınavları sonuçlarına göre önümüzdeki okul yılı 1 eylülden itibaren asıl bölümün 1’nci sınıfını sıradaki yoldaşlar KAZANMIŞTIR: Şiir – 14. Tlyabiçeva M.S.-G.”

 

Edebiyat Enstitüsü’nde okuduğu süre içerisinde Abaza ögrenciye Vladıkinskiy sebze halinde çalışmalara aktif kalımından dolayı teşekkür belgesi verilmiş, 1964 y. 30 mart ile 3 nisan arası sanat izni ve 1964 y. 10 ekim ile 2 kasım arası sanatoryum izni verilmişti. 1965 y. 7 şubat ile 1 temmuz arası (gerçekte ise temmuzun sonuna kadar) Karaçay-Çerkes Özerk Bölgesi’nde Yazarlar Birliği’nde staj yapmış ve sonucunda Abaza gazetesi redaktorü H. Jirov ve Kültür ve Yaşayış Bölümü’nün başkan yardımcısı B.Thaytsuhov imzaları altında karakteristik verilmişti. Onda şöyle yazıyordu:

 

 “A.M. Gorkiy adlı Edebiyat enstitüsü öğrencisi Mira Sahatovna 1965 y. şubattan ağustosa kadar “Kommunizm Alaşara” bölgesel gazetinin bünyesinde staj yaptı. Genç şair altı ay boyunca gazetecilik mesleği ile genişçe tanıştı ve kendisini sanatsal yönden kabiliyetli, insiyatifli gazateci olarak gösterdi.

 

Yoldaş Tlyabiçeva stajı Kültür ve Yaşayış Bölümü edebiyat çalışanı görevinde yapıyordu. Staj süresince Mira Tlyabiçeva çok sayıda makale, haber ve röpartaj yazılarını yazdı. “Eski Kuva’nın Gençliği”, “Yeşil Ada’da”, “Elburgan” röpartajları özel ilgiyi hakediyorlar. Söz konusu röpartajlar “Köy ve Zaman” bölümü içerisinde hazırlanmış dağlık köylerin yeni yüzlerine adanmıştı. Yazar Staro-Kuvinsk, Elburgan, İnjiç-Çukun köyleri ve Çerkessk şehrinin geçmişleri ile ilgili zengin materyel toplamış ve Sovyet yönetimi dağlılara nasıl bir katkıda bulunduğunu ustaca sunmuştur. Röpartajlar gazete çevrelerince olumlu karşılanmış, redaksiyon ise çokça sıcak okuyucu cevaplarını almıştır.

 

Staj süresince Mira Tlyabiçeva okuyucu mektupları ile çalışmayı, gazeteyi tek başına düzenlemeyi öğrendi. Başlangıç aşamasındaki genç şairlerin şiirlerine üç yorum yazısı onun tarafından hazırlandı.

 

Stajer kendini disiplinli, görevlerine yerine getiren olarak gösterdi ve yazar grubundaki herkesin saygısını kazandı. “Dağlardaki Ev” adında ilginç söyleşiden dolayı Mira Tlyabiçeva gazetenin editörün emriyle “Teşekküre” layık görüldü.” 

 

Sınav notları defterine göre Mira Sahat-Geriyevna’nın okuması inişli çıkışlı gitmiştir. Mesela, kış yarıyılını “pek iyi” ile tamamlamış, yaz yarıyılında ise beş dersten üçünü “iyi” derecesi ile, ikisini ise “pek iyi” olarak geçmiş. İkincı sınıfın kış yarıyılın ilk iki sınavında iyi notlar almış, üçüncüsünü ise zar zor geçmiştir. Herhalde, hazırlanmak için zamanı olmamış, çünkü bir önceki sınava 1963 y. 18 ocakta, sonrakine ise bir sonraki gün 19 ocakta girmişti.

 

Benzeri durum yaz sınavlarında da tekrarlanmış: ilk sınavları iyi, ikinci ve üçüncüsünde pek iyi derece göstermişken, dördüncü sınavda “geçerli” notunu almıştır. Not defteri son iki sınava Mira’nın aynı gün 15 mayıs 1963’de girdiğini teyit imkanını tanıyor ve en sınava hazırlanmaya vaktinin yetişmediği buradan anlaşılıyor.  

 

En düşük notları Tlyabiçeva üçüncü sınıfın yaz yarıyılında beş dersten dördünü “gerçerli” ve birini “iyi” notu ile geçmiş ve dördüncü sınıfın kış yarıyılında  dört dersten üçünü “geçerli” ve birini “iyi” notu ile geçmiş. Herhalde, bu beklenmedik psikolojik darbe ile açıklanıyordur: 1964 y. babası ölmüş, ona ölüyü defnetne, anma törenleri vs. katılmak gerekmişti. Yukarıda bahsettiğimiz 30 mart ile 3 nisan arası sanat izni, ve de 1964 y. 20 ekim ile 2 kasım arası sanatoryum bakımı işte bu yüzden gerekmişti. Mira bir sonraki yarıyılın tümünü Abaza gazetenin bünyesinde geçirmiş ve enstitüye eylülde ruhi dengesi düzeldikten sonra dönmüştü. Neticede beşinci sınıfın kış yarıyılını pek iyi notlarla geçmiş, daha sonra 31 mart 1966 y. “Beyaz Bulutlar” konulu diploma çalışmasından da “pek iyi” notunu almış, 4 haziranda rus dili ve sovyet edebiyatı devlet sınavının üstesinden gelmiş (“iyi”), 21 haziran – Marks ve Lenin filosofisi (“pek iyi”) ve böylece eğitimin tam kurunu tamamlamıştır. Öğrencilik yılları boyunca 43 geçti şeklinde sınav ve 32 notlu sınava girmiş: onlardan 10 dersten pek iyi, 12 – iyi, daha 10 - geçerli notlarını almıştır.

 

1966 yılı 24 haziranda M.S.-G. Tlyabiçeva “Edebiyat Çalışanı” branşını elde ederek Edebiyat Enstitüsü’nü bitirdiğine dair emir çıkmış ve de uygun örnekte diploma verilmişti.

 

Mira Sahat-Geriyevna memleketine geri dönerek, Karaçay-Çerkes Yayın Evi’ne baş editör olarak atanmış ve emekliye ayrılana kadar hayatı boyunca söz konusu kurumda çalışmıştır.